De financiële implicaties van de ziekte van Lyme worden in het artikel van Marcus Davidsson is diverse scenario’s beschreven. Deze studie bouwt verder op bestaande studies en stelt dat de financiële implicaties substantieel zijn. De bredere kritische reflecties van dit rapport-artikel zijn een meerwaarde t.a.v. een beter inzicht t.a.v. de ziekte va Lyme en de huidige polarisering van ‘believers’ en ‘non-believers’

Dat de ziekte van Lyme ook belangrijk kostenimplicaties heeft voor de maatschappij werd beschreven in een recent artikel dat een kostenraming voor Nederland heeft gemaakt.
De kost van tekenbeten en en de ziekte van Lyme voor de maatschappij bedraagt 19.3 miljoen euro voor het referentiejaar 2010. 27% van dit bedrag is toe te schrijven aan persisterende symptomen.

Een groeiend aantal studies bevestigd dat personen met persisterende symptomen na diagnose en behandeling van de ziekte van Lyme meer vermoeidheid, pijn, slapeloosheid en depressieve gevoelens vertonen in vergelijking met personen die niet lijden aan de ziekte van Lyme.  Het is dus belangrijk dat deze symptomen ernstig worden genomen als kader van een breed behandelplan.

Er wordt door patiënten vaak de vraag gesteld of bepaalde antibiotica superieur zijn t.o.v andere antibiotica na de diagnose van Lyme. Een recente studie toont aan dat in geval van een erythrema migrans en een noodzakelijke behandeling van neuroborreliose, het vaak gebruikte antibioticum ‘doxycycline’ geen betere of slechtere resultaten oplevert in vergelijking met andere antibiotica. Belangrijk is dat de studie aangeeft dat hierbij geen verschillen zijn tussen de Verenigde Staten en Europa.

Op basis van de beschikbare studies is het noodzakelijk dat er zeer genuanceerd wordt gesproken over de relatie tussen de duur van de antibioticatherapie en de waarschijnlijkheid van genezing van de ziekte van Lyme. Sommige studies stellen geen of een beperkte relatie te vinden tussen langere periodes van toediening van antibiotica en het optreden van genezing, waar sommige studies wel voordelen noteren van een langere toedieningsduur, zonder evenwel de term ‘genezing’ te claimen. Tot op heden kan dus niet worden gesteld dat een langere versus een kortere antibioticakuur meer voordelen heeft, en vice versa.

Dat de ziekte van Lyme gepaard kan gaan met een veelheid van co-infecties is al geruime tijd bekend. In het recente artikel van Raileanu en collega’s wordt een uitgebreid overzicht beschreven van alle potentiële co-infecties. Maar liefst  64.5% van de geïnfecteerde teken was drager van meer dan één pathogeen.

Er is tot op heden geen afdoend bewijs ivm de tijdsduur die noodzakelijk is om de ziekte van Lyme over te dragen van teek op mens. De vaak vernoemde minimumperiode van 24h is niet op sluitende evidentie gebaseerd. Sommige studies wijzen erop dat de transmissie veel sneller zou kunnen gebeuren dan het vaak geopperde tijdsinterval van 24h. Er is evidentie dat hoe langer de tick aanwezig is op het menselijke lichaam, hoe groter de kans is dat de bacterie wordt overgedragen (in het geval het gaat om een besmette teek).

Het blijft daarom noodzakelijk om zo snel mogelijk de teek of teken op een passende wijze te verwijderen van het lichaam, hoofd of ledematen eenmaal deze wordt/worden opgemerkt.

Een hele reeks huidaandoeningen kunnen een teken zijn van de ziekte van Lyme, en het aantal huidaandoeningen dat wordt veroorzaakt door de Lyme bacterie is ook groter dan tot nu toe werd gedacht. Belangrijk is dat positieve huidstalen niet correleren met positieve bloedstalen voor de ziekte van Lyme. Of in andere woorden: bewijs van de ziekte van Lyme kan afwezig zijn bij een bloedstaal maar wel worden bevestigd door het nemen van de staal van de huid (indien er spefieke manifestaties aanwezig zijn).

Symptomen die betrekking hebben op de oren, keel en neus kunnen optreden bij de ziekte van Lyme en vaak optredende co-infecties. Deze symptomen betreffen bijvoorbeeld oorsuizingen (piepende toon in de oren), duizeligheid en gehoorverlies aan één oor, en een verhoogde gevoeligheid voor geuren en geluiden, tandpijn en hoofdpijn. In een recente Poolse studie waarin 216 patiënten met de ziekte van Lyme werden geïncludeerd rapporteerde 75% van de patiënten deze symptomen.

Een recent onderzoek bij Resusapen heeft aangetoond dat in de groep van apen die werden besmet met de bacterie van Lyme, en die nadien werden behandeld volgens het schema wat ook bij mensen wordt toegepast  (4 weken doxycycline, 2X/dag), er na de behandelperiode in het hart, hersenen, zenuwen, spierweefsel, blaas, enz..nog steeds levende en intacte spirocheten werden aangetroffen.

Deze studie levert bijkomend bewijs voor de hypothese dat persisterende symptomen te wijten kunnen zijn aan de aanwezigheid van actieve spirocheten en/of residuele antigenen.

Am J Pathol. 2018 Mar;188(3):672-682.

Late Disseminated Lyme Disease: Associated Pathology and Spirochete Persistence Posttreatment in Rhesus Macaques.

Crossland NA1, Alvarez X2, Embers ME3.

Abstract

Nonhuman primates currently serve as the best experimental model for Lyme disease because of their close genetic homology with humans and demonstration of all three phases of disease after infection with Borrelia burgdorferi. We investigated the pathology associated with late disseminated Lyme disease (12 to 13 months after tick inoculation) in doxycycline-treated (28 days; 5 mg/kg, oral, twice daily) and untreated rhesus macaques. Minimal to moderate lymphoplasmacytic inflammation, with a predilection for perivascular spaces and collagenous tissues, was observed in multiple tissues, including the cerebral leptomeninges, brainstem, peripheral nerves from both fore and hind limbs, stifle synovium and perisynovial adipose tissue, urinary bladder, skeletal muscle, myocardium, and visceral pericardium. Indirect immunofluorescence assays that combined monoclonal (outer surface protein A) and polyclonal antibodies were performed on all tissue sections that contained inflammation. Rare morphologically intact spirochetes were observed in the brains of two treated rhesus macaques, the heart of one treated rhesus macaque, and adjacent to a peripheral nerve of an untreated animal. Borrelia antigen staining of probable spirochete cross sections was also observed in heart, skeletal muscle, and near peripheral nerves of treated and untreated animals. These findings support the notion that chronic Lyme disease symptoms can be attributable to residual inflammation in and around tissues that harbor a low burden of persistent host-adapted spirochetes and/or residual antigen.